Bazı web siteleri (özellikle e-ticaret siteleri), kullanıcı siteye giriş yaptığında belirli bilgileri tarayıcıda güvenli bir şekilde saklar. İlk bakışta olumsuz gibi görünse de, bu işlem tamamen kullanıcı deneyimini geliştirmek amacıyla yapılır ve bilgiler belirli bir süre boyunca saklanır. Bu bilgiler; kullanıcının en son baktığı ürün, sepetindeki öğeler, dil tercihi veya kullanıcı rolü gibi veriler olabilir. Web sitesinin bu tür küçük veri parçalarını tarayıcıda saklama işlemine cookie (çerez) denir. Amaç, kullanıcının siteye geri döndüğünde kaldığı yerden devam etmesini sağlamak ve kişiselleştirilmiş bir deneyim sunmaktır.
Bir e-ticaret sitesine girdiğinizde, genellikle ilk olarak sizi çerez (cookie) bildirimi karşılar. Kullanıcı isterse tüm çerezleri kabul edebilir ya da yalnızca zorunlu olanlara izin verebilir. Eğer kullanıcı çerezleri reddederse, site yalnızca giriş için gerekli temel oturum bilgileri gibi zorunlu verileri saklar. Bu veriler, kullanıcı deneyimini sağlamak ve sistemin çalışması için gereklidir. Pazarlama, analiz veya kişiselleştirme çerezleri ise kullanıcının açık izni olmadan saklanmaz.
Kullanıcıların cookie’leri, tarayıcının geliştirici araçlarında (örneğin Google Chrome’da F12 > Application > Cookies) bölümünde görüntülenebilir. Eğer bir web sitesinin sizinle ilgili sakladığı verileri silmek isterseniz, bu bölümden ilgili cookie’leri manuel olarak silebilirsiniz. Ayrıca, e-ticaret siteleri ve diğer web siteleri, cookie’lerin saklama süresini önceden belirler. Bu süre sona erdiğinde cookie’ler tarayıcı tarafından otomatik olarak silinir.
Cookie(Çerez) Türleri Nelerdir?
- First-party Cookies (Birinci Taraf Çerezler)
- İnternet siteleri tarafından otomatik olarak oluşturulan ve optimizasyon için kullanılan çerezlerdir.
- Third-party Cookies (Üçüncü Taraf Çerezler)
- Ziyaret edilen internet sitesi dışında sitenin içindeki reklamlar tarafından oluşturulan çerez türüdür. Reklamları sağlayan kurumlar kullanıcıya daha etkili reklam sunmak için tercih edilir.
- Authentication cookies
- Kullanıcı bir web sitesine giriş yaptığında, oturum bilgilerini tarayıcıda geçici olarak saklamak için kullanılır. Bu cookie sayesinde kullanıcı tekrar siteye geldiğinde giriş yapmasına gerek kalmadan tanınır. Özellikle “Beni Hatırla” seçeneğiyle bu cookie daha uzun süre saklanarak, kullanıcının oturumu kapatılana kadar otomatik giriş yapması sağlanabilir.
- Persistent Cookies
- Geçici olmayan ve belirli bir tarihe kadar saklanan çerez (cookie) türüdür. Ziyaret edilen internet sitesi tarafından silineceği tarih belirlenir. Kullanıcı cookie’yi silmek isterse bunu manuel olarak yapmalıdır.
- Session Cookies
- Kalıcı olmayan çerez türüdür. Kullanıcı ilgili web siteyi kapattığında cookie silinir.
- Zombie Cookies
- Silindikten sonra kendini tekrar ederek oluşan çerezlerdir.
Özetle, cookie’ler kullanıcı deneyimini geliştirmek amacıyla kullanılan, tarayıcıda geçici veya kalıcı olarak saklanan küçük veri parçalarıdır. Web siteleri bu çerezleri kullanarak kullanıcıların tercihlerini hatırlar, oturum bilgilerini korur ve siteye geri döndüklerinde kişiselleştirilmiş bir deneyim sunar.
